close
تبلیغات در اینترنت
ادب (درس اخلاق)
loading...

پرسش و پاسخ

  ادب از قيمتی‏ترين سرمايه‏ ها و ميراثهاى حيات آدمى «ادب‏» است،حتى بالاتر از ثروت و سرمايه است (ادب مرد، به ز دولت اوست). در برخوردها چيزى به زيبايى و جذابيت ادب نمی‏رسد. بايد آن‏را آموخت، به كار بست تا روابطى سالم و احترام‏آميز و پايدار ميان‏افراد، حاكم شود.…

ادب (درس اخلاق)

سید محمد صالح بازدید : 44 جمعه 21 تير 1392 نظرات ()

 

ادب

از قيمتی‏ترين سرمايه‏ ها و ميراثهاى حيات آدمى «ادب‏» است،حتى بالاتر از ثروت و سرمايه است (ادب مرد، به ز دولت اوست).

در برخوردها چيزى به زيبايى و جذابيت ادب نمی‏رسد. بايد آن‏را آموخت، به كار بست تا روابطى سالم و احترام‏آميز و پايدار ميان‏افراد، حاكم شود. اما همين واژه متداول و مشهور، گاهى تعريفى‏ناشناخته و حد و مرزى مبهم دارد. از اين‏رو مناسب است كه بر مفهوم وجايگاه و شرايط آن، تاملى مجدد داشته باشيم و بدانيم كه براستى

ادب چيست؟

اين صفت كه سرمايه ارزشمند رفتارى انسان و رسالت پدر و مادرو مربى است‏بر چه پايه‏هايى استوار است؟ آيا يك خصلت درونى‏است؟ آيا رفتارى اجتماعى است‏يا حالتى روحى؟ رمز اينكه انسان ازافراد مؤدب، خوشش مى‏آيد چيست؟

وقتى سخن از «ادب‏» به ميان مى‏آيد، نوعى رفتار خاص و سنجيده‏با افراد پيرامون (از كوچك و بزرگ و آشنا و بيگانه) در نظر مى‏آيد. اين‏رفتار كه از تربيت‏شايسته نشات مى‏گيرد، به نحوه سخن گفتن، راه‏رفتن، معاشرت، نگاه، درخواست، سؤال، جواب و ... مربوط مى‏شود.

ادب، هنرى آموختنى است. مى‏توان گفت: «ادب، تربيت‏شايسته‏است‏»، خواه مربى، پدر و مادر باشد، يا استاد و مربى.

امام صادق(ع) فرمود: پدرم مرا به سه نكته ادب كرد ... فرمود: هركس با رفيق بد همنشينى كند، سالم نمى‏ماند و هر كس كه مراقب و مقيدبه گفتارش نباشد پشيمان مى‏گردد و هر كس به جاهاى بد، رفت و آمدكند، متهم مى‏شود:

آنچه در اين حديث مطرح است، ضابطه داشتن «دوستى‏» و «گفتار»و «معاشرت‏» است. دوست دارى با تو چگونه رفتار كنند؟ مگر نه اينكه‏مى‏خواهى تو را با احترام ياد كنند؟ خوبيهايت را بگويند؟ نام و لقب‏زشت‏بر تو نگذارند؟ مگر نه اينكه از توهين و تحقير و استهزاى‏ديگران نسبت‏به خودت ناراحت و رنجيده مى‏شوى؟ مگر نه اينكه‏دوست دارى در جمع مردم، مورد تكريم و تشويق و توجه قرار گيرى؟

يكى از نكات مهم مربوط به معاشرت، آن است كه آنچه را در باره‏خود نمى‏پسندى، در باره ديگران هم روا ندانى و آنچه نسبت‏به‏خويش دوست مى‏دارى، براى ديگران هم بخواهى و آنچه را در كارديگران زشت مى‏شمارى، براى خود نيز زشت‏بدانى. اگر از كارهاى‏ناپسند ديگران انتقاد مى‏كنى، همان كارها و صفات در تو نباشد. اين‏نوعى «خود ادب كردن‏» است و كسى به اين موهبت دست مى‏يابد كه ازفرزانگى و هوشيارى و عقلانيتى تيز و بصير برخوردار باشد.

در ادب كردن تو نسبت‏به خويشتن، همين تو را بس كه آنچه را ازديگرى ناپسند مى‏بينى از آن پرهيز كنى.

هر كس حد و مرز خود را بشناسد و از آن فراتر نرود، داراى ادب‏است. بى‏ادبى، نوعى ورود به منطقه ممنوعه و پايمال كردن حد و حريم‏در برخوردهاست. اين سخن بلند علوى را هم در اين زمينه بخوانيم كه‏فرمود:

برترين ادب، آن است كه انسان بر سر حد و مرز و اندازه خويش‏بايستد و از قدر خود فراتر نرود.

ادب، به خودى خود يك ارزش اخلاقى و اجتماعى است وارزش‏آفرين، هم براى فرزندان، هم براى اولياء كه تربيت‏كننده آنانند.ادب در هر كه و هر كجا باشد، هاله‏اى از محبت و مجذوبيت را بر گردخود پديد مى‏آورد و انسان باادب را عزيز و دوست‏داشتنى مى‏كند.ادب، خودش يك سرمايه است و هر سرمايه‏اى بدون آن بى‏بهاست. مدالى است‏بر سينه صاحبش كه چشمها و دلها را خيره و فريفته‏مى‏سازد.

آراستگى هر چيزى به چيزى است.

آن گونه كه علم، با حلم آراسته مى‏گردد،

و شجاعت، با گذشت و عفو زينت مى‏يابد،

و ثروت، با انفاق و بخشش، ارزش پيدا مى‏كند،

حسب و نسب هم با ادب، ارج مى‏يابد. شرافت نسب و اعتبارخانوادگى و آبرو و وجهه اجتماع، بدون داشتن ادب، آرايشى سطحى‏بر چهره‏اى زشت است.

كسى كه بى‏اصل و تبار و نسب و حسب باشد، اگر ادب داشته‏باشد، شرافت مى‏يابد. ادب، حتى نسب و تبار نامناسب را هم‏مى‏پوشاند. كلام اميرالمؤمنين(ع) چنين است:

نشانه‏ ها و جلوه‏ها

هر يك از ادب و بى‏ادبى نشانهايى دارد. شناخت ادب هم جز باتوجه به نمودهاى بى‏ادبى ميسر نمى‏گردد. اين نمودها و نشانه‏ها وعلايم، هم در گفتار نمايان است، هم در رفتار و برخورد.

اگر عاقلانه زيستن و متانت در گفتار و وقار در رفتار، نشانه ادب‏است. بى‏خردى، گفتار زشت، بددهانى، تندخويى، زشت‏گويى، دشنام‏و توهين، سبكسرى و خيره‏سرى، لجاجت و عناد و ... هم بى‏ادبى‏است.

اگر كنترل دوستيها و معاشرتها ادب است، بى‏ادبى يعنى رفت وآمد با افراد ناباب و بى‏دقتى در گزينش دوستان و بى‏تعهدى درمجالستها و رفاقتها. آنكه زشت‏گفتار و بدزبان است،

كسى كه در برخورد با افراد، حاضر نيست از آنان با عظمت وتكريم ياد كند و مدام به استهزاء ديگران و غيبت آنان مشغول است،آنكه ياوه ديگران را با ياوه و دشنامشان را با دشنامى زشت‏تر پاسخ‏مى‏دهد، آنكه در مجالس و محافل و صفها، رعايت‏حق ديگران و نظم‏و مقررات و سكوت و نوبت را نمى‏كند، آنكه حاضر نيست‏به حرف‏ديگران گوش دهد، كسى كه در گفتگو و بحث، داد مى‏زند، گلو پاره‏مى‏كند و جانب انصاف و حق را مراعات نمى‏كند، آنكه ... اينها همه‏نشانه‏هايى از فقدان ادب است.

از آن سو، مراعات آداب در خوردن، آشاميدن، لباس پوشيدن يالخت‏بودن، خلال كردن، دهن‏دره، سرفه، عطسه و ... نشان ادب است.بی ‏ادبى، بی ‏اعتنايى به حقوق و شخصيت و حرمت انسانهاست. اگركسى هنگام عطسه، آب دهان به سفره و صورت بيفكند، يا به طرزمشمئزكننده‏اى غذا بخورد، يا به جاى تقديم دو دستى نامه و وسيله وابزار، آن را پرت كند يا حتى يك دستى بدهد، يا هنگام مطالعه شما، سرو صدا كند، يا هنگام خلوت، سرزده وارد اتاقتان شود، و اجازه ورودنگيرد، اينها نمونه‏هايى از مراعات نكردن ادب اجتماعى است.

جالب اين است كه اسلام براى همه اين موارد، دستورالعمل دارد.«تربيت اسلامى‏» و اخلاق مكتبى، همه دستورها و «بايد» و «نبايد»هايش،«ادب‏آموزى‏» است.كسى كه پاى‏بند تعاليم دين نباشد، از حوزه ادب به‏وادى بى‏ادبى پاى نهاده است.

ادب از كه آموزيم؟

رفتار نيك ديگران، بر انسان تاثير مثبت مى‏گذارد. اين امرى‏روشن و طبيعى است. ناپسنديهاى اخلاقى مردم نيز تاثير سوءمیگذارد. اين هم عادى است. هنر انسانهاى فرزانه و هوشمند آن است‏كه از رفتارهاى ناپسند ديگران هم عبرت و درس مى‏آموزند.

هم نيكان الگوى نيكى‏اند، هم بدان سرمشق بدى براى غافلان. اماعاقلتر كسى است كه از بديها راه خوبيها را مى‏آموزد.

. آرى ... ادب آموختن از بى‏ادبان. همچنان كه‏بايد كم‏حرفى را از وراجان پرحرف و بيهوده‏گوى الهام گرفت.بزرگوارى و كرامت نفس را هم بايد از زشتى كار تنگ‏نظران وخسيس‏طبعان فرا گرفت. هيچ كس از زشتى و بدى، خوشش نمى‏آيد.پس چرا ما خود را از آن پاك نسازيم كه محبوب شويم؟ اگر از زشتيهاى‏ديگران، آموختيم كه به خوبيها روى آوريم، «استاد اخلاق‏» ما در درون‏خودمان نهفته است.

نشست و برخاست و انس و معاشرت با افراد مؤدب، خلق وخوى و رفتارمان را به زينت «ادب‏»، مى‏آرايد.

{سيره پيامبر}، يك كتاب ادب‏آموزى است. رفتار پيامبر، نمونه عالى‏اخلاقى و معاشرت والاست. به چند نمونه از ادب برخورد پيامبر باديگران اشاره مى‏كنيم:

رسول خدا با هر كس روبه‏رو مى‏شد، سلام مى‏داد، هم به كوچك،هم بزرگ.)

هيچ گاه پاى خود را پيش كسى دراز نمى‏كرد. هنگام نگاه، به‏صورت كسى خيره نمى‏شد، با چشم و ابرو به كسى اشاره نمى‏كرد،هنگام نشستن، تكيه نمى‏داد(.

وقتى با مردم دست مى‏داد و مصافحه مى‏كرد، هيچ گاه دست‏خودرا عقب نمى‏كشيد، تا طرف مقابل دست‏خود را بكشد. هيچ خوراكى‏را مذمت نمى‏كرد. به هيچ  كس دشنام و ناسزا نمى‏گفت و سخن‏ناراحت‏كننده‏اى بر زبان نمى‏آورد و بدى را با بدى پاسخ نمى‏گفت.زيرانداز خود را به عنوان اكرام، زير پاى كسى كه خدمتش مى‏رسيدپهن مى‏كرد. از روز بعثت تا دم مرگ، هرگز در حال تكيه دادن غذانخورد. هديه افراد را (هر چند اندك و ناچيز) قبول مى‏كرد بيشتراوقات، رو به قبله مى‏نشست. زانوهايش را پيش اشخاص،باز نمى‏كرد و بيرون نمى‏آورد. بر تندخويى غريبه‏ها در سؤال ودرخواست و سخن صبر مى‏كرد. هيچ كس را ملامت و سرزنش‏نمى‏كرد و در پى كشف اسرار ديگران نبود.

خنده‏هايش تبسم بود و هرگز قهقهه سر نمى‏داد. بسيار شرمگين‏و باحيا بود. سخن كسى را قطع نمى‏كرد. از جلوى خودش غذامى‏خورد. كار افراد را به هر شكلى راه مى‏انداخت و ... بسيارى ازفضايل برجسته ديگر كه همه حاكى از روحى بلند و اخلاقى والا و ادبى‏متعالى بود.

ادب در معاشرت، ميزان رشد و شعور انسان است و هر كس به‏اندازه‏اى مى‏ارزد كه ادب دارد. عيار سنجش قيمت انسانى افراد، «ادب‏»آنان است.

وقتى مى‏توان با «ادب‏»، دلها را خريد و هنگامى كه «ادب داشتن‏»،نشانه ايمان و وسيله تقرب به خدا و محبوبيت نزد خالق و خلق است،چرا از سنت رسول خدا و سيره اولياء دين، ادب نياموزيم؟ ... آرى،ادب در گفتار و كردار، در خانه و جامعه، با كوچك و بزرگ، با خودى وغريبه، در همه جا ... و با همگان.

ادب

ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
**********پرسش وپاسخ سایتی است برای پاسخ به سوالات مذهبی شما ورفع شبهات دینی اعتقادی، این مرجع بزرگ از سال 1392 شروع به فعالیت کرده است در این کار ما را یاری کنید.**********
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • لینک دوستان
  • بهداشت و درمان
  • سایت سرگرمی و تفریحی
  • دانلود كليپ
  • آموزش ساخت سرور وو
  • وبــ تولــز™
  • انجمن وبلاگ نویسان
  • کیف کوله پشتی
  • افزایش بازدید 1100011 - رایگان
  • جدیدترین و معتبرترین سایت های کلیکی با جایزه
  • جوانکده
  • اباصالح
  • پايگاه اطلاع رسانی هیئت
  • دوست قرآنی
  • آموزش سرا (با ما به اوج برسید...)
  • افزایش بازدید_دانلود رایگان_طراحی بنر
  • ابزار جاوا - نرم افزار - آگهی استخدامی
  • زندگی بی شهدا ننگ بود
  • پایگاه مذهبی ولایت عشق
  • مذهبی
  • 313مبارز
  • چرند پرند
  • شهریاران
  • ㋡شهر خنـــــــــــــــــــــــده㋡
  • گروه خدماتی آخر خوشحالی
  • كلاس اول تا ششم(شاكري زاده)
  • دانلود کده ی دبیرستانی ها
  • خدایی کرببلات بهشته
  • مدرسه ی راهنمایی اسوه (غیر انتفاعی)
  • کشکول مدرسه
  • نمونه سوالات ریاضی راهنمایی
  • سوالات آزمون تیزهوشان
  • بابا جون شیرازی
  • HoTدانلود
  • ثامن تم
  • افزایش بازدید ومحبوبیت در گوگل
  • عصرتاسوعا
  • دانلود نرم افزار
  • پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس
  • فروشگاه عینک آفتابی
  • خرید عینک آفتابی
  • فروشگاه ساز
  • پایگاه شمیم یار
  • آخرین مطالب ارسال شده
  • نظرسنجی
    آیا از سایت ما راضی هستید ؟(ازهمه نظر)



    لوگوی ما

    پاسخگویی به سوالات شرعی

    -


    برای حمایت از ما لوگوی ما رادرسایت خود قراردهید.

    -
    ساعت
    روزنما
    آشنایی با آیات هدایت

    سوره قرآن
    کمی تدبردر قرآن

    آیه قرآن
    دعای فرج
    روزشمار غیبت

    به سایت ما رأی دهید.
    به این سایت رأی بدهید
    آمار سایت
  • کل مطالب : 116
  • کل نظرات : 24
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 4
  • آی پی امروز : 19
  • آی پی دیروز : 46
  • بازدید امروز : 48
  • باردید دیروز : 82
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 48
  • بازدید ماه : 1,974
  • بازدید سال : 24,914
  • بازدید کلی : 453,778
  • کدهای اختصاصی

    ورود نویسندگان سایت

    ورود نویسندگان سایت

     به پنل مدیریت سایت

    تبادل لینک
    لینک باکس پرسش وپاسخ
    الکسای سایت ما
    خوراک rss

     برای اطلاع از آخرین بروز رسانی به خوراک rss سایت ما سری بزنید.

    rss

    دعوت به همکاری
    آیا دوست دارید نویسنده ی سایت ما شوید پس همین حالا کلیک کنید.
    نویسنده ی سایت ما شوید
    لوگو ی دوستان


    بوی سیب
    مرجع وبلاگهای مذهبی و ارزشمند
    لوگوی عصر ظهور